Een bankje om te bidden

publish date
25.01.2021

Aan de rand van het park staat een neogotische kapel. Vroeger was deze kapel toegewijd  aan  Sint- Benedictus, nu aan Onze-Lieve-Vrouw van Banneux, maagd van de armen. ‘Na de verschijningen in Beauraing in 1932 en Banneux in 1933 werden overal in het land nieuwe én bestaande kapellen aan Maria toegewijd. Ook in Hingene moest Sint-Benedictus geleidelijk plaats ruimen voor Onze-Lieve-Vrouw van Banneux’, vertelt Hugo Spiessens, ankerpersoon van de plaatselijke geloofsgemeenschap. In 2011 werd de kapel gerestaureerd en kreeg ze opnieuw een rood jasje. Op vraag van de vrijwilligers die voor de kapel zorgen, hebben we er onlangs een zitbank bijgeplaatst. Wie een kaarsje komt branden, kan vanaf nu comfortabel blijven verpozen.

‘We zagen het aantal bezoekers de voorbije maanden sterk stijgen’ vervolgt Hugo Spiessens. ‘We zijn er zeker van dat corona daar mee te maken heeft. In moeilijke tijden zoeken mensen meer dan ooit troost in hun geloof.’ ‘Maar het zijn heus niet alleen kerkgangers die langskomen’, vult vrijwilliger François Illegems aan. ‘Ik zie hier alle soorten mensen passeren. Gelovigen, maar ook kleine kinderen met hun grootouders of jongeren bijvoorbeeld. Die komen meestal een kaarsje branden voor een goed examen.’

François is de overbuur en zorgt sinds de restauratie al jarenlang voor het onderhoud van de kapel. ‘Eerst deed mijn vrouw Maria dat en hielp ik haar af en toe. Na haar overlijden ben ik het blijven doen. Elke ochtend open ik de kapel en ’s avonds sluit ik ze weer af. Ik zorg dat ze schoon blijft en dat de kaarsen zijn aangevuld. Wanneer ik afwezig ben, nemen mijn zoon Gert of Jan De Ost mijn taak over. Ik ben als Hingenaar en overbuur best wel trots op het kasteeldomein en de kapel. De meeste bezoekers houden de kapel zelf mee in ere. Er is hier natuurlijk ook wel veel sociale controle, door de ligging langs de Koningin Astridlaan. Toch werd er al eens ingebroken. Dat was tijdens een WK voetbal, ik herinner me nog zelfs welke match het was’, lacht Francois. ‘Er werd toen geld gestolen uit het offerblok, maar met het luttele bedrag zullen de dieven niet ver geraakt zijn.’

De kapel is nog steeds betrokken bij de werking van de parochie. ‘In mei organiseren we elk jaar een Mariawandeling’, zegt pastoor Steven Barberien. We houden dan ook halt aan de kapel. Ingrid Nijs, een andere vrijwilligster, versiert de kapel met bloemen die ze krijgt van Sabine en Albert De Smedt, de hoveniers hier uit de buurt. Via Parcum, het Leuvense museum en expertisecentrum voor religieuze kunst en cultuur, kregen drie prachtige beeldjes van Maria, Jozef en Jezus onlangs een herbestemming in onze kapel. Het is de bedoeling om ze hier vanaf nu elke kerstperiode een onderdak te geven. De parochie is Koen De Vlieger, directeur van het kasteel, bijzonder dankbaar. Van zodra hij weet had van onze vraag naar een bank, vatte hij de koe bij de horens. Voortaan kunnen wandelaars of bezoekers van de kapel hier dankzij hem al zittend komen rusten of bidden. Dat is een enorme meerwaarde, want wie bezoek ontvangt, moet zijn gast toch minstens ook een stoel aanbieden?’ 

‘Ook ik ben op mijn beurt François en de andere vrijwilligers heel erg dankbaar voor hun werk’, zegt Koen De Vlieger. We zijn met een klein team en zijn blij om te kunnen rekenen op de vele helpende handen van vrijwilligers. We kennen François al lang en waarderen zijn inzet enorm. Zonder mensen als hij zouden we niet kunnen realiseren wat we nu doen.’

In dit artikel uit het Kasteel d'Ursel Magazine lees je meer over deze kapel en de verschillende plaatsen waar ze doorheen de eeuwen heeft gestaan. 

De catalogus van de hertog

publish date
22.01.2021
Uit de oude doos

Van 1 tot 18 mei 1959 organiseerde de heemkring ‘Die Swane’ een tentoonstelling in het voormalig gasthof ‘De Oude Ketel’ in Heist-op-den-Berg. Naast privaat kunstbezit uit de streek en kerkelijke schatten uit de oude parochiën van het land van Heist werden er ook ‘merkwaardigheden en geschilderde portretten’ getoond uit het familiebezit van de hertogen d'Ursel, de vroegere heren van Heist.

Volgens de catalogus leende Henri, achtste hertog d’Ursel, twaalf meubels, negentien stuks Chinees porselein en zeventien familieportretten, allemaal afkomstig uit het kasteel van Hingene. We weten dat heel precies, omdat we onlangs van iemand uit Hingene een exemplaar van deze catalogus hebben gekregen. Alle hertogelijke bruiklenen zijn er zorgvuldig in aangeduid. Was dit het persoonlijke exemplaar van de hertog? In het boekje zaten alleszins twee uitnodigingen waarop de naam ‘Le Duc d’Ursel’ met typmachineletters was ingevuld. De eerste kaart nodigde hem uit voor de academische zitting, de toekenning van zijn ereburgerschap en de opening van de tentoonstelling. Op de tweede kaart staat (in het Frans): ‘De burgemeester van Heist-op-den-Berg heeft de eer om de hertog d’Ursel uit te nodigen voor het diner, dat hij aanbiedt op 30 april 1959 om 18 uur, ter ere van hertog Henri d’Ursel.’

De Heistse heemkring heeft het plechtige bezoek van de hertog ook gefilmd. We zien hem tijdens de toespraken, wanneer hij het gulden boek tekent en wandelt naar de tentoonstellingsruimten. De hertog wordt vergezeld door zijn zus Hedwige, markiezin de Maupeou, en zijn zoon en opvolger Antonin. Samen met de gemeentelijke hoogwaardigheidsbekleders verschijnen ook enkele andere familieleden kortstondig in beeld, zoals Raphael de Maupeou en de graven Ferdinand en Elie d’Ursel.

Ook enkele van de portretten werden gefilmd. Op zich niets bijzonders, ware het niet dat drie van hen in de nacht van 7 op 8 februari 1972 verdwenen uit de vestibule van het kasteel. De zware vergulde lijsten lieten de dieven ter plaatse. Het filmpje bevestigt wat we al weten van oude foto’s: de portretten van Jean-Charles met zijn kanten kraag (1590-1623), de geharnaste Charles (1715-1775) en François met zijn fijne snorretje (1626-1696) waren prachtig. Wil je hen ook zien? Surf dan naar deze link.

In memoriam José Walravens

publish date
22.01.2021

In december overleed José Walravens op 99-jarige leeftijd. Ze was de laatste in een eeuwenlange rij van bedienden. Samen met haar man Bill Davis kwam ze begin jaren 1960 in dienst bij Henri, achtste hertog d’Ursel, die toen in Ninove woonde. Hij werkte als butler, zij zorgde voor de keuken en het onderhoud. In de zomer van 1966 volgden ze de hertog naar Hingene en in 1973, na de verkoop van het kasteel, naar De Panne.

In 2009, vijfendertig jaar later, mochten we haar opnieuw verwelkomen. Samen met haar familie bracht ze toen een hartverwarmend bezoek. ‘Ik heb hier graag gewoond’, zei José, en ze vertelde honderduit over haar tijd in het kasteel. Over hertog Henri, 'a real gentleman', maar ook een beetje verlegen en verstrooid. Of over zijn zonen, echte kwajongens. En natuurlijk over die keer dat ze de oude kostuums van de zolder had gehaald om met vrienden te poseren in de salon en de vestibule. Het leverde een mooi interview voor het Kasteel d'Ursel Magazine op. Je kan het via deze link nog eens nalezen.

Huveneersbasisschool op zoek naar de Sint

publish date
17.12.2020

Enkele jaren geleden zat Sinterklaas nog opgesloten in het kasteel. Gelukkig kon hij toen met de hulp van de Huveneerkes en de brandweer bevrijd worden. Dit jaar stond hij voor een nieuwe uitdaging. Hij kon de kinderen niet bezoeken omwille van corona. De nieuwsgierige kleuters en lagereschoolkinderen uit de buurt vonden dat maar niks en hoorden dat de Sint opopnieuw in het kasteel was. Ze besloten om een kijkje te komen nemen. Sinterklaas was zo blij, maar Piet gooide opnieuw roet in het eten… Enkele pakjes belandden in de bomen... Bekijk de RTV-reportage via deze link.

Heraanplant van het historische Keiligbosquet

publish date
20.11.2020

Deze week werd tussen de lovergang en de walgracht gestart met het aanplanten zeventig eiken volgens het historische ontwerp van Edouard Keilig. 

In 1883 kreeg de uit Duitsland afkomstige landschapsarchitect Edouard Keilig (1827–1895) de opdracht om een nieuw ontwerp te maken voor het kasteelpark van Hingene. Hij tekende een ‘bosquet’ of open tuinkamer, aan drie zijden omringd door tientallen Amerikaanse eiken. Nadien liet de familie d’Ursel in de open tuinkamer een tennisveld aanleggen. Lees in het Kasteel d'Ursel Magazine meer over Keilig, zijn ontwerp én het tennisveld.

‘In 2009 stonden er nog amper achttien van de oorspronkelijke eiken overeind, maar ertussen waren tientallen nieuwe bomen gegroeid’, zegt provinciaal landschapsarchitect Denis Wauters. ‘Ook het tennisveld was volledig overwoekerd. Zo ontstond een dicht bos met bijna uitsluitend Amerikaanse eiken en zonder enige ondergroei. Omdat het bosquet aan het einde van zijn levenscyclus was gekomen, werden de resterende bomen gekapt. Ook werd het aangrenzende bos van jonge, opgeschoten eiken aangepakt. In de plaats kwam er voorlopig een grasveld dat de voorbije jaren werd beheerd als hooiland, doorkruist door graspaden.’

‘Deze winter grijpen we terug naar de plannen van Keilig’, zegt Koen De Vlieger, directeur van kasteel d’Ursel. ‘Zo komt er opnieuw een blokbeplanting van tientallen bomen, die op termijn een eenvormig, breed uitwaaierend geheel zullen vormen. Na veel wikken en wegen is er beslist om de Amerikaanse eiken (Quercus rubra) te vervangen door moeraseiken (Quercus palustris). Ze zaaien minder snel uit en worden niet beschouwd als invasieve exoten, maar hebben ook een mooie kroon met een prachtige herfstverkleuring. In de open tuinkamer leggen we een bloemrijk hooiland aan, omringd door enkele nieuwe parkbanken. Honderdzevenendertig jaar na zijn ontwerp herrijst het Keiligbosquet en wordt er alweer een stuk van het domein in zijn oude glorie hersteld.’

Op zoek naar dierensporen in het kasteeldomein

publish date
27.10.2020

De hele week nog organiseren we herfstwandelingen samen met onze collega's van de educatieve dienst van het Vrijbroekpark in Mechelen.

Er komen 32 klassen langs uit lagere scholen in Oppuurs, Bornem, Wintam, Hingene, Sint-Amands en Ruisbroek. Tijdens de wandeling gaan de leerlingen op zoek naar sporen van dieren in het park: pootafdrukken, nesten en eieren, etensresten en vraatsporen, maar ook uitwerpselen.

 

Nele Vuylsteke wint wedstrijd #kasteelinbeeld

publish date
23.10.2020

Gisteren verrasten we de winnaars van de wedstrijd #kasteelinbeeld aan hun voordeur met hun prijs en een bos bloemen.

“Het is opvallend hoeveel meer bezoekers onze domeinen bezoeken in deze bijzondere tijd”, vertelt Jan De Haes, gedeputeerde voor recreatie-en groendomeinen. “Ze gaan er op zoek naar rust en ontspanning of gaan er zoals hier in Hingene creatief mee aan de slag. Negenenveertig bezoekers gingen in op de oproep om hun mooiste beelden in te zenden voor de wedstrijd #kasteelinbeeld. Hun werken zijn erg divers. Het was boeiend om te zien hoe iedereen zo verschillend en persoonlijk aan de slag is gegaan.

Precies die grote verscheidenheid maakte het voor de jury niet gemakkelijk om de uiteindelijke winnaars te kiezen. Het waren vooral de werken van de jongste deelnemers die onmiddellijk in het oog sprongen. Twee daarvan belandden uiteindelijk in de top drie.

De zeventienjarige Nele Vuylsteke kreeg de eerste prijs – een avond in het kasteel met vijftig genodigden. “Ze maakte een ‘steengoeie’ foto”, lezen we in het juryverslag. “Het gebruik van een beeld in een beeld leidt tot een verrassend eindresultaat. Ook de manier waarop het werk tot stand kwam, is bijzonder.” “Toen ik in het park wandelde om inspiratie op te doen, zag ik op de grond een mooie steen liggen en die wilde ik beschilderen”, vertelt Nele. “Ik heb er voor gekozen om het kasteel af te beelden, omdat ik er als Hingenaar best wel trots op ben. Na mijn inspiratiewandeling ben ik thuis verf gaan halen en heb ik me in het park op een bankje gezet. Het resultaat heb ik dan gefotografeerd met het kasteel op de achtergrond.”

De tweede prijs gaat naar de zevenjarige Fien Amelinckx. Haar werk viel de juryleden meteen op omwille van de expressiviteit en het kleurgebruik. “De manier waarop Fien haar fantasie heeft losgelaten op een foto van het kunstwerk van Estelle Chrétien is fantastisch”, vatte de jury samen. “Het is mooi om te zien hoe ze benen heeft gemaakt van de boomstammen en die verder heeft aangekleed met een kleurrijk rokje. Het beeld zou zo kunnen dienen als cover voor een kinderboek. De kleuren springen onmiddellijk in het oog en geven het beeld een vrolijke toets. Het is ook fijn dat Fien haar jongere broer Lucas en zusje Ella inspireerde om een gelijkaardig werk te maken.” Misschien kunnen ze wel mee genieten van Fiens prijs, een verblijf in onze vakantiewoning, het Atelier van Antonine. 

Karin Genijn (48) won met haar schilderij in zwart-wit de derde prijs: een afternoon tea met vijftien personen in de spiegelzaal van het kasteel. “Het werk van Karin roept met een eenvoudig kleurgebruik en enkele penseelstreken toch een sterk beeld op.” “In deze vreemde periode voelen mensen zich opgesloten. Met dit werk wilde ik vooral de hoop illustreren. Velen zoeken de rust van de natuur en gaan wandelen om op te laden. Tussen de grijze kleuren van de bomen in het park, duikt een wandelend koppeltje op onder een rode paraplu. Het is een rood lichtpunt, een beetje zoals een vuurtoren die zichtbaar blijft tijdens een hevige storm ...”

De juryleden waren botanisch kunstenaar Hilde Orye, urban sketcher Barbara Luel, schaduwtekenaar Vincent Bal, illustrator Claudia Verhelst en fotograaf Koen Jacobs. Met hen maakten we vooraf enkele inspirerende filmpjes, die de voorbije maanden veelvuldig werden bekeken.

(Uiteraard volgen we wat de prijzen betreft nauwgezet de veiligheidsmaatregelen verder op).

Zeldzame 18de-eeuwse haardplaat herontdekt

publish date
20.10.2020

Tijdens de lockdownperiode maakte Dominique de Ville de Goyet van de gelegenheid gebruik om orde op zaken te stellen in zijn kasteelhoeve in Waals-Brabant. In een van de bijgebouwen (her)ontdekte hij een gietijzeren haardplaat van bijna een vierkante meter groot en enkele centimeters dik. Ze was versierd met het wapenschild van de familie d’Ursel en bleek afkomstig uit het hôtel d’Ursel, hun Brusselse stadsresidentie die in 1960 werd gesloopt. De zeldzame 18de-eeuwse haardplaat werd ontworpen door Laurent-Benoit Dewez, de architect die het hôtel vanaf 1769 verbouwde, en gemaakt door zijn jongere broer Michel Dewez. Dominique de Ville de Goyet besliste om de plaat te schenken aan het kasteel. Intussen kreeg ze een conservatiebehandeling en werd de plaat in een open haard geplaatst.

Aanplanting nieuwe rode beuk

publish date
20.10.2020

Tijdens een zware storm in maart 2019 werd een eeuwenoude rode beuk in het kasteeldomein d’Ursel in Hingene onherstelbaar beschadigd. Het was één van de oudste bomen in het park, mogelijk zelfs de alleroudste, geplant in het begin van de 17de eeuw. De kruin waaide eruit en nu staat er enkel nog een dode stam. In november plantten we een nieuwe beuk, vlakbij de oude. Zo kunnen de micro-organismen die in het oude wortelstelsel leven, overgaan naar de nieuwe boom die er hopelijk weer enkele eeuwen zal staan. Om de aanplanting te kunnen bekostigen, organiseerden we een fundraisingdiner. 

Jonge Euro-ministers in het kasteel

publish date
20.10.2020

Van 10 februari tot 21 februari organiseerde Europa Direct twee Europaweken in het kasteel. Zestien klassen uit het vijfde en zesde leerjaar van scholen uit Bornem, Oppuurs, Ruisbroek, Kontich, Branst, Boom en Sint-Amands namen er deel aan een rollenspel over de Europese Unie en een ontdekkingstocht door het kasteel.

Europese ministers

Hoe worden Europese regels gemaakt? Wat is dat met die Brexit? Wat doet Charles Michel nu eigenlijk in Europa? Op dit soort vragen wil Europa Direct een antwoord bieden tijdens een twee uur durende Europasessie. Na een introductie tot de geschiedenis en de werking van de Europese Unie hielden de leerlingen in een rollenspel hun eigen Europese ministerraad. Ze discussieerden én stemden over een wetsvoorstel rond erfgoed en scholen: ‘Moet er een Europese verplichting komen om erfgoed te bezoeken met de klas?’ De leerlingen kropen daarna ook nog in de huid van een Europees parlementslid en maakten samen een Europese begroting op.

Hier met de pruik!

Tijdens een ontdekkingstocht door het kasteel vernamen de jonkers en jonkvrouwen hoe adellijke kinderen in de achttiende eeuw leefden. Hoe zagen hun kleren er uit? Van wie kregen ze les? Wat leerden ze dan? Welke spelletjes speelden ze? Ze volgen ook de avonturen van Conrard-Albert d’Ursel, die op zoek ging naar een vrouw, maar trouwde met haar handschoen.

Studenten PITO Stabroek volgen stageweek

publish date
26.11.2019

Tijdens de week van 18 november waren vijf leerlingen van het zevende specialisatiejaar Tuinonderhoud en –aanleg van het Provinciaal Instituut voor Technisch Onderwijs (PITO) Stabroek aan de slag in kasteeldomein d’Ursel. “Ze hielpen met het opruimen van schade van de storm op 10 maart,” zegt Jan De Haes, gedeputeerde voor Recreatie- en Groendomeinen. “Toen waaiden tientallen bomen omver. De gevaarlijkste situaties werden meteen aangepakt, maar minder dringende zaken moesten nog worden opgeruimd. Daarnaast hielpen de leerlingen ook met het uitdunnen van het parkbos, zodat nieuwe bomen genoeg zonlicht krijgen.”

“Dit jaar hadden we een primeur”, vertelt Xavier Geerolf, Technisch Adviseur Tuinbouw en Coördinator Erasmus+. “Dankzij het Erasmus+-programma van de Europese Commissie, konden we een expert uitnodigen. Martti Vesingi, een bosbouwer uit Estland leerde onze leerlingen de knepen van het vak. Ze kregen niet enkel de ‘tips and tricks’ van een professional aangeleerd, maar oefenden ook hun kennis van het Engels. Martti zorgde in het verleden ook voor een stagebedrijf in Estland, dankzij Erasmus+.”

“Deze praktijkervaring is een onontbeerlijk onderdeel van de opleiding”, beaamt gedeputeerde voor Onderwijs Luk Lemmens. “Wat ze tijdens deze week opsteken, krijg je nooit uitgelegd in een klaslokaal alleen. Ze leerden bomen vellen, hout hakselen en omgaan met machines. Het brengt hen een stapje dichter bij de arbeidsmarkt.”

De leerlingen logeerden de ganse week in het Laathof, Centrum voor Jeugdtoerisme op het kasteeldomein. “We werden er net als de voorbije twee jaren weer tot in de puntjes gesoigneerd”, lacht leerkracht Wim Voet. “We verloren zo geen tijd door verplaatsingen en konden van ’s morgens tot ’s avonds in het bos werken. Daarnaast is een langer verblijf voor de leerlingen ook een meerwaarde op sociaal vlak. Ze moesten leren om als team te werken en als groep samen te leven.” 

“Deze stageweek is een mooi voorbeeld van de unieke kansen die we als provinciaal onderwijs krijgen om samen te werken met onze provinciale instellingen”, vertelt Wim Voet. “De leerlingen kunnen op korte termijn veel werk leveren in een unieke lescontext. Alle betrokkenen varen er wel bij.”  

“Dat klopt helemaal” vervolgt Xavier Geerolf. “Dankzij de samenwerking met andere provinciale diensten krijgen we mogelijkheden die anders praktisch of administratief veel moeilijker te realiseren zijn. Nu gaat alle aandacht naar wat echt telt: onze leerlingen opleiden en hen praktijkervaring bijbrengen.” 

Froppie brouwt magische kerstthee

publish date
26.11.2019

Midden november brouwde de stoute elf Froppie voor de pers een magische kerstthee bij zijn favoriete 'theeheks' in Sint-Niklaas. "Tijdens Kerstmagie Hingene spelen we van 7 tot 23 december 'Paniek in het kerstkasteel', zegt directeur Koen De Vlieger. "Luc Stevens maakte dit verhaal in opdracht van Historalia Productions. De stoute elf Froppie stuurt alles in de war en hij heeft ook geknoeid met de thee van Madame Operalalla. Telkens wanneer zij de hoogste noten wil halen, slaagt haar stem helemaal over. Toen Els Spandel van RELeaSe Tea dit hoorde, stelde ze voor om een speciale Froppiethee samen te stellen: een magische blauwe thee, die van kleur verandert als Froppie ermee knoeit. De thee dient als attribuut in de voorstelling en we zullen hem serveren in de Winterbar, een gezellige tent naast het kasteel. Hij is ook te koop als origineel kerstcadeautje."

"In 2015 startte ik met RELeaSe Tea, een project waarmee ik thee en kruideninfusies op een aangename manier in de kijker wil zetten", zegt Els Spandel. "Deze heerlijke gezonde drank is nog te onbekend en daardoor ten onrechte ook onbemind. Dit doen we bijvoorbeeld door het creëren van themathee en persoonlijke blends. Intussen hebben we al heel wat theeblends op maat gemaakt, zowel voor particulieren als voor bedrijven, verenigingen of evenementen. Het verhaal van Kerstmagie is natuurlijk erg inspirerend. Ik creëerde voor deze gelegenheid een kruideninfusie, op basis van pure, natuurlijke en biologische kruiden, specerijen en bloemen, die het warme water diepblauw kleurt. Als je enkele druppels limoen- of citroensap bijvoegt, vindt er een magische kleurverandering plaats en kleurt de drank van blauw naar violet-paars. Pure tovenarij... Ik vind het een hele eer om in dit fantastische kerstmagie-verhaal de rol van theeheks te mogen vervullen."

Opmerkelijk is dat Kerstmagie volledig wordt gerealiseerd door vrijwilligers. Zo werken tientallen mensen samen als acteurs, decorateurs, naaisters, publieksonthalers of cateringmedewerkers. Ze komen uit de buurt van het kasteel, maar ook uit het Waasland. Eén van hen is de 12-jarige Timo Thielemans uit Stekene. Hij speelt de rol van Froppie, de stoute elf. "Vorig jaar heb ik meegedaan aan Kerstmagie in het kasteel van Laarne en toen speelde ik de elf Dompie. Toen ik hoorde dat Kerstmagie naar Hingene kwam, heb ik me direct kandidaat gesteld. Froppie is een toffe rol: hij haalt kattenkwaad uit en stuurt alles in de war, heel plezierig om te spelen!"

Ook de 13-jarige Emma Kristin - alias Madame Operalalla - was van de partij tijdens het persmoment. Ze is een bijzonder getalenteerde jongedame, die tijdens de voorstelling geen kerstliedjes zingt, maar echte operastukken. Het klinkt prachtig, tot ze natuurlijk nietsvermoedend van haar thee drinkt.... Wil je het zelf komen meemaken en de enige echte Froppiethee proeven? Kijk dan op www.kerstmagie.be!

Volgende van de detaillijst